Đội tuyển lại thua. Và lần này, thua đến mức tấm vải che xấu cũng bị xé sạch.
0-1, sân nhà Trùng Khánh, mười người ứng chiến, không thắng được Tajikistan. Cộng thêm 0-3 trước New Zealand và 0-5 trước Palestine trước đó, đội tuyển nuốt ba trận thua liên tiếp ở loạt giao hữu, ba trận thủng 9 bàn. Khi tiếng còi hết trận vang lên, ống kính quét qua ghế huấn luyện, khuôn mặt Thiệu Giai Nhất còn nặng hơn mưa thu của thành phố núi.
Bảy tháng trước, ông nhậm chức với câu nói lớn “tìm lại tinh thần bóng đá Trung Quốc”. Nay tinh thần chưa thấy, tỷ số đã làm mất mặt trước. Thế là trong mục bình luận, bốn chữ “Thiệu Giai Nhất xuống ghế” được kéo đều hơn bất kỳ bảng chiến thuật nào.
Nhưng bình tĩnh lại hỏi một câu: Thiệu Giai Nhất rốt cuộc có thực tài hay không?
Từ trận ra mắt tháng 3 năm nay thắng Curaçao 2-0, Thiệu Giai Nhất trở thành huấn luyện viên mới duy nhất trong sáu đời huấn luyện viên trưởng chính thức gần đây của đội tuyển có trận mở màn thắng, cho đến trận thua Tajikistan 0-1, ông dẫn đội bảy trận, thành tích ba thắng một hòa ba thua, ghi 7 bàn thủng 11 bàn. Mở đầu đẹp, kết cục thảm, đây là kiểu “mở cao đi thấp” đúng sách giáo khoa.
Đau hơn là chất lượng của ba trận thua liên tiếp này. Thua New Zealand 0-3, tính là chênh lệch thực lực. Thua Palestine 0-5 là lần đầu trong lịch sử đội tuyển thua đối thủ này, đó không còn là khoảng cách, mà là ô nhục. Thua Tajikistan 0-1, lại là sân nhà, lại là mười người. Ba trận không ghi được bàn nào, thủng 9 bàn. Một đội nếu đến hai chữ “tấn công” cũng không viết ra được, thiết kế chiến thuật của huấn luyện viên trưởng khó thoái thác trách nhiệm.
Đợt tập trung này, vì 12 cầu thủ đội tuyển cũ và mới theo đội đi đá Asiad, Thiệu Giai Nhất triệu tập một loạt cầu thủ trẻ lên đội vượt cấp. Triệu Tùng Nguyên 17 tuổi, Hoàng Thịnh Hạo 19 tuổi, đều có nhiều thời gian ra sân trong các trận của đội tuyển. Bản thân việc rèn quân không sai, trẻ hóa cũng là con đường buộc phải đi. Nhưng vấn đề nằm ở nhịp: sau khi giao hữu thua liên tiếp, nhất là sau thảm bại 0-5, cái giá của kiểu “lấy trận thay tập” này có phải quá lớn? Rèn quân thì được, nhưng lấy thể diện đội tuyển làm ruộng thí nghiệm, cổ động viên không đồng ý.
Sau trận thua Palestine 0-5, lời giải thích của Thiệu Giai Nhất tại họp báo bị một nhà báo đáp lại bằng một câu. Ông nói cầu thủ bị phân tâm vì giải vô địch quốc nội và AFC Champions League. Phóng viên Tống Thừa Lương viết thẳng: “Lớp trẻ quá non, đá trận quốc tế hoàn toàn chưa đủ tầm. Hạt nhân thế hệ giữa đều đi đá Asiad. Lớp già không còn khí thế.” Mã Đức Hưng còn không nương tay: “Có cầu thủ căn bản không có trình độ đại diện đội tuyển ra sân, có thể dừng ở đây.”
Lời ấy chói tai, nhưng chỉ đúng một vấn đề cốt lõi: khi huấn luyện viên trưởng quy thất bại về “cầu thủ phân tâm”, ông có nghĩ chưa, bố trí nhân sự, điều chỉnh tại trận, dẫn dắt tâm lý vốn là việc của huấn luyện viên? Cầu thủ phân tâm, chính là cho thấy huấn luyện viên chưa gom được lòng người.
Vậy Thiệu Giai Nhất không có thực tài sao? Cũng chưa đến mức đánh một gậy cho chết.
Thứ ông nhận, vốn là một đống đổ nát đứt gãy thế hệ, sĩ khí xuống thấp. Trên đống đổ nát sau khi bị loại khỏi World Cup, ai đến cũng phải chịu vài đòn nặng trước. Cho cầu thủ trẻ cơ hội, kiên trì lối chơi kỹ thuật, sẵn sàng gánh áp lực dư luận, những điều đó ít nhất là tín hiệu “muốn làm cho tử tế”. So với sự làm cho có của một số danh sư ngoại, mức độ nhập cuộc của Thiệu Giai Nhất không nên bị xóa sạch.
Bảy tháng, bảy trận, từ thắng trận ra mắt đến ba trận thua liên tiếp, từ “tìm lại tinh thần” đến “thủng 9 bàn”, đường cong đi xuống quá dốc. “Thực tài” của một huấn luyện viên không nằm ở khẩu hiệu miệng hô, mà ở chỗ có đánh được một đống quân bài không đều thành một ván ra hồn hay không. Đến lúc này, Thiệu Giai Nhất nộp một bài thi không đạt. Không phải vì ông chẳng có năng lực gì, mà vì ông còn lâu mới chứng minh được mình giải được bài khó nhất này của bóng đá Trung Quốc.
Tiếng hô xuống ghế đã vang. Nhưng đừng vội hô, cũng đừng vội biện hộ. Hãy cho ông một cửa sổ quan sát hợp lý, nhưng cửa sổ không chờ người. Đợt tập trung tới, nếu lại không đưa ra được nội dung công thủ ra hồn, thì bốn chữ “thực tài” e sẽ thật sự bị đóng đinh lên dấu hỏi.
(La Chưởng Quỹ)
Cập nhật lúc 2026-10-07 14:47